Mehr lesen
Krzyzowa nie jest tylko polskim miejscem pamieci. Jako takie nie ma zreszta dlugiej historii. Zwykle w Polsce kojarzy sie ja z tzw. msza pojednania, ktora odbyla sie tu w listopadzie 1989 r. Z okazji kolejnych rocznic tego wydarzenia zjezdzaja sie do Krzyzowej polscy i niemieccy politycy, naukowcy, dziennikarze. Podczas obchodow 25. rocznicy otwarto stala wystawe plenerowa pt. "Odwaga i pojednanie". Jednak potraktowanie Krzyzowej jako polskiego miejsca pamieci byloby nieslusznym i falszywym uproszczeniem. Krzyzowa jest i pozostanie transnarodowym miejscem pamieci. Dla czesci Niemcow bedzie to siedziba rodziny von Moltke, zwlaszcza marszalka polnego, Helmutha von Moltke, jednego z najwybitniejszych wodzow cesarskich Niemiec. Innym miejscowosc bedzie sie kojarzyc z krewnym wojskowego dowodcy, rowniez Helmuthem, ktory byl (wspol-)tworca jednej z wazniejszych grup opozycji antyhitlerowskiej, "Kregu z Krzyzowej" (Kreisauer Kreis). W przeszlosci Krzyzowa i jej historyczne dziedzictwo budzily zainteresowanie takze przedstawicieli innych narodow, m.in. Japonczykow, Chinczykow czy Francuzow. Dzisiaj forum laczacym zainteresowania roznych ludzi, ktorzy wlasnie tu szukaja modeli dialogu i drog do zblizenia, jest Fundacja "Krzyzowa" dla Porozumienia Europejskiego, Akademia oraz Miedzynarodowy Dom Spotkan Mlodziezy.
Zamiar pokazania na przykladzie Krzyzowej roznych warstw czasu, ich wzajemnego przenikania sie, osuwania w zapomnienie i powrotow na scene spolecznego zainteresowania byly powodem przygotowania tej ksiazki. Zebralem w niej teksty pisane przeze mnie w ciagu ostatnich kilku lat. Skladaja sie one na trzy wyrazne kregi tematyczne: pierwszy dotyczy rodziny von Moltke, drugi dziejow opozycji antyhitlerowskiej ze szczegolnym zwroceniem uwagi na "Krag z Krzyzowej". Trzeci zas tworza artykuly o powstaniu Fundacji "Krzyzowa", jej dzialalnosci i projektach, w tym o wystawie pt. "Odwaga i pojednanie". Te czesc uzupelniaja szkice biograficzne (wspol-)tworcow Fundacji, ktorzy zmarli w ostatnich latach.
